نمی از یم علی(ع)

شاعری تصمیم می گیرد که در وصف علی(ع) شعری بسراید اما همین که اولین مصرع شعرش را می نویسد قلمش می ایستد و دیگر چیزی به ذهنش نمی رسد: به ذره گر نظر لطف بوتراب کند...
مدتی می گذرد اما هرچه به خودش فشار می آورد باز نمی تواند شعرش را تمام کند تا آنکه به فکرش می رسد به خود حضرت متوسل شود. بعد از مدتی امام(ع) را در خواب می بیند که همان مصرع را کامل کرده اند:
             به ذره گر نظر لطف بوتراب کند            به آسمان رود و کار آفتاب کند

....................................
یعنی اگر علی(ع) به کسی نظر و عنایتی کند نه تنها خودش اوج می گیرد (به آسمان رود...) بلکه خیرش مثل خورشید به دیگران هم می رسد (... کار آفتاب کند)

یا علی جان منتظر نگاه توایم....

دیدگاه اندیشمندان غیر شیعی درباره نهج البلاغه
همیشه چنین بوده که وقتی چیزی را در اختیار داریم، قدر و قیمت آن را نمی دانیم و کمتر به آن توجه می کنیم اما همین که آن را در اختیار دیگری می بینیم، مشتاق و شیفته آن می شویم. پس چه خوب است که هر از چند گاهی در سخنان بزرگان غیر شیعه درباره نهج البلاغه نیز درنگی کنیم و آن را از نظر بگذرانیم تا بلکه کمی به خود آییم، به قول شاعر:
                خوشتر آن باشد که سر دلبران            گفته آید در کلام دیگران
ابن ابی الحدید معتزلی، درباره خطبه 221 نهج البلاغه نوشته است:
«سزاوار است همه فصیحان عرب در انجمنى گرد آیند و این خطبه براى آنان خوانده شود تا همگان براى این سخن سجده کنند... سوگند می خورم که من از پنجاه سال پیش تا کنون بیش از هزار بار این خطبه را خوانده‏ام و هیچ‏ بار آن را نخوانده‏ام مگر آنکه در جانم بیم و موعظه ای پدید آمد و بر دلم هراس و بر اندامم لرزه ای افکند.» (شرح نهج البلاغه، ج11، ص151).
همچنین جرج جرداق مسیحی درباره عظمت نهج البلاغه گفته است:
«جاذبه های کلمات امام علی(ع) شوری در من ایجاد کرد که دویست بار نهج البلاغه را مطالعه کردم.» (به نقل از ترجمه نهج البلاغه مرحوم دشتی)

اینک باید از خود سوال کنیم که ما به عنوان یک شیعه و پیرو علی(ع) چقدر به این کتاب شریف توجه داشته ایم؟

شاید برای برخی این سؤال پیش آمده باشد که چرا در میان انبوه کتابهای شیعه و حتی دیگر کتابهایی که سخنان علی(ع) را گرد آوری کرده اند، نهج البلاغه بیشتر مورد توجه و استقبال گرفته است؟ در پاسخ باید گفت که این مسأله به جهت برخورداری نهج البلاغه از ویژگیها و امتیازاتی است که به آن جاذبه و شهرتی جهانی بخشیده است.
جلوه های فصاحت و بلاغت:
اولین ویژگی نهج البلاغه، اعجاز بیان علی(ع) و جلوه ‌‌های بی نظیر فصاحت و بلاغت است. مسأله ای که تحسین دوست و دشمن را بر انگیخت و سخن دانان و سخن شناسان عالم را به تعظیم و تکریم این کتاب با شکوه وا داشت. چنان که مفتی مصر و شارح نهج البلاغه، شیخ محمد عبده در این باره گفته است: « اگر مردم در هر آن چه از مناقب و فضایل امیر مؤمنان اختلاف داشته باشند، همگی بر این مطلب متفقند که او امام الفصحاء و سیّدالبلغاء بوده و کلامش بعد از کلام خدا و رسولش شریفترین و بلیغ ترین کلام هاست.» (مصادر نهج البلاغه، ج1، ص61).
جامعیت و تنوّع موضوعات:
دومین ویژگی نهج البلاغه جامعیت و تنوع موضوعات و مطالبی است که در این کتاب شریف گرد آمده است؛ به گونه ای که نه تنها در علوم اسلامی بلکه حتی در علوم بشری همچون پزشکی، جانور شناسی، روانشناسی و ... نیز سخن رانده شده است.
معارف عمیق و ژرف:
و بالاخره مهمترین ویژگی نهج البلاغه، معارف عمیق و نابی است که در این کتاب گرانسنگ جمع شده است، به ویژه دقایق و ظرایف توحیدی که در کمتر کتابی به چشم می خورد. از این روست که ثقه الاسلام کلینی، صاحب بزرگترین کتاب حدیثی شیعه (کتاب کافی) درباره یکی از خطب توحیدی امام(ع) گفته است: «این از خطبه‏هاى مشهور حضرت است که حتی عامه مردم نیز آن را مى‏دانند و براى کسانى که طالب علم توحیدند، تدبّر و فهم آن کافى است و اگر تمام زبانهاى جن و انس غیر از زبان انبیا جمع شوند تا توحید را بیان کنند هرگز مانند على(ع) که پدر و مادرم فدایش باد نخواهند آورد» (کافی، ج1، ص136).

زمانه بر سر جنگ است یا علی مددی

                                                 مدد ز غیر تو ننگ است یا علی مددی

گشاد کار دو عالم به یک اشاره توست

                                                 به کار ما چه درنگ است یا علی مددی

با سلام

از همه دوستان به خاطر غیبت یک ماهه  ام  عذر می خواهم.  بالاخره طبیعی است که  همیشه کارها طبق  مراد آدمی پیش  نمی رود.  اما امید وارم که در  فرصت  های  بعدی بتوانم جبران  کنم.

شاید تا به حال کسی گمان نمی کرد که امیر مومنان علی(ع) نیز برای انسانهای امروز پیامک فرستاده باشد. آری پیامک های علی(ع) همان کلمات کوتاه و حکیمانه اوست که در سومین بخش نهج البلاغه (کلمات قصار) گرد آمده است. پس چه بجاست که جان مایه برخی از اسمس ها و پیامک های خود را کلمات حکیمانه ای قرار دهیم که رنگ و بویی از علی(ع) دارند:
1) دل‏ها همانند بدنها افسرده مى‏شوند، پس براى شادابى آنها سخنان زیباى حکمت آمیز را بجویید. [حکمت 91]
2) ناتوان ‏ترین مردم کسى است که در دوست یابى ناتوان باشد و از او ناتوان ‏تر، کسی است که دوستان خود را از دست بدهد. [حکمت 12]
3) از بخشش اندک حیا نکن که محروم کردن، از آن کمتر است. [حکمت 67]
4) از دوستی با چهار نفر بپرهیز: 1. احمق، چرا که مى‏خواهد تو را سود دهد ولى زیان‏ مى‏رساند. 2. بخیل، چه اینکه آنجا که به شدت به او نیازمندى از تو دریغ خواهد کرد. 3. بدکار، زیرا تو را به اندک چیزى مى‏فروشد. 4. دروغگو، چرا که مانند سراب است، دور را در نظرت نزدیک و نزدیک را دور می ‏نماید. [حکمت 38]
5) هرگاه از چیزى ‏ترسیدی خود را در آن بیفکن زیرا سختی ترس، از آنچه که می ترسی سخت ‏تر است. [حکمت 175]
6) در آغاز سرما (پاییز) خود را بپوشانید و در پایانش (بهار) آن را دریابید، زیرا با بدن‏ ها همان مى‏کند که با درختان می کند؛ آغازش مى‏سوزاند و پایانش مى‏رویاند. [حکمت 128]
7) با مردم آنگونه معاشرت کن که اگر مُردی بر تو اشک ریزند و اگر زنده ماندی با اشتیاق سوى تو آیند. [حکمت 10]

قلاب ماهیگری چون مستقیم و راست نیست می تواند ماهی را صید کند. حرف هم چیزی شبیه قلاب است، می تواند بر دل ها نشسته و آنها را به صید و کمند خود بکشد، به شرط آن که غیر مستقیم باشد.
از این رو امیر سخن، علی(ع) نیز کمتر سخن خود را مستقیم بیان می کند؛ به عنوان نمونه، او وقتی می گوید: پارسایان چنین اند یعنی تو هم چنان باش و راه و رسم پارسایی پیشه کن و گر نه از جنس ما نبوده و با ما پیوند نمی خوری؛ «یا عاشق شیدا شو یا از بر ما وا شو»
پیشوای متقیان آنگاه که در خطبه متقین [1] به توصیف بندگان بختیار خداوند پرداخته، ویژگی های آنان را بر می شمارد، غیر مستقیم می آموزد که چه صفاتی سزاوار دوست داشتن و عمل کردن است و چه صفاتی لایق آن نیست. قله و ستیغ فضائل کجاست و دَرَک و غایت رذائل کجا!؟
از این رو، در پاسخ صحابی عابد خود (همام) از اوصاف پارسایان پرده بر داشته و چنین رازگشایی کرده است:
«پرهیزکاران در دنیا دارای فضایل اند، سخنشان راست، پوشاکشان میانه روی و راه رفتنشان با فروتنی است. چشمان خود را بر آنچه خدا حرام کرده می بندند و گوش های خود را وقف دانش سودمند می کنند...» [2]

[1] صد و نود و سومین خطبه نهج البلاغه.
[2] برداشتی آزاد از کتاب باران حکمت، دفتر اول، ص23.